1403/04/29
مصطفی کمالجو

مصطفی کمالجو

مرتبه علمی: دانشیار
ارکید: 0000-0002-8463-4080
تحصیلات: دکترای تخصصی
اسکاپوس:
دانشکده: دانشکدۀ ادبیّات و زبان‌های خارجی
نشانی:
تلفن: 01135302662

مشخصات پژوهش

عنوان
بررسی مسائل زبانی اشتراک لفظی، تضاد و ترادف در خطبه‌های نهج‌البلاغه (مطالعه‌ی موردی: صد خطبه نخست نهج‌البلاغه)
نوع پژوهش
پایان نامه
کلیدواژه‌ها
اشتراک لفظی، تضاد، ترادف، نهج‌البلاغه
سال 1402
پژوهشگران زهرا زهرا بابانیارستم(دانشجو)، مصطفی کمالجو(استاد مشاور)، مهدی شاهرخ(استاد راهنما)

چکیده

وجود واژگان فراوان و کثرت معانی در زبان عربی، این زبان را از دیگر زبان‌ها تمیز داده‌است. این ویژگی نشانگر گستردگی و زیبایی این زبان است. واژگان در زبان عربی از نظر دلالت به سه نوع مشترک لفظی، متضاد و مترادف تقسیم می‌شوند . وجود اشتراک لفظی و معنوی یا الفاظ چند معنایی، تضاد و ترادف در نهج‌البلاغه از دیرباز مورد اختلاف لغت‌شناسان بوده‌است و گروهی با استعمال آن‌ها در نهج‌البلاغه مخالف و گروهی موافق بوده‌اند. اهمیت این سه پدیده زبانی، زمانی مشخص می‌شود که به واژگان چند وجهی در نهج‌البلاغه می‌پردازد و آن‌ها را مشخص می‌نماید که این امر باعث انسجام معنی خطبه‌های نهج‌البلاغه می‌شود. در پژوهش حاضر که به روش وصفی-تحلیلی، مبتنی بر تحقیقات کتابخانه‌ای و جمع‌آوری اطلاعات، برای پاسخ‌گویی به سوالات تحقیق انجام شده‌است، در تلاش است که که به بررسی دقیق اشتراک‌ لفظی و تضاد و ترادف در صد خطبه اول نهج‌البلاغه و نقد و بررسی نظریات و ادله موافقان و مخالفان بپردازد . از دستاورد‌های این پژوهش این است که اشتراک لفظی و معنوی عاملی اساسی در بررسی واژگان نهج‌البلاغه‌ است که این امر مفسران و مترجمان نهج‌البلاغه را در درک هر چه بهتر خطبه‌های نهج‌البلاغه یاری می‌دهد. هم‌چنین اشتراک در اسم، فعل و حرف وجود دارد اما اسم و فعل دارای اشتراک لفظی و معنوی می‌باشند ولی حرف فقط دارای اشتراک لفظی است. با بررسی این پژوهش می‌توان به این نتیجه رسید که یک واژه همیشه به یک معنا به کار نمی‌رود و می‌تواند معانی مختلفی داشته‌باشد.