07 مرداد 1400
جواد تقي زاده

جواد تقی زاده

مرتبه علمی: دانشیار
نشانی:
تحصیلات: دکترای تخصصی / حقوق عمومی
تلفن: 01135302175
دانشکده: دانشکده حقوق و علوم سیاسی

مشخصات پژوهش

عنوان تبيين حقوقي «حل معضلات نظام» در نظم اساسي ايران
نوع پژوهش مقاله چاپ شده
کلیدواژه‌ها
اختیارات رهبری، اصل 110 قانون اساسی، مجمع تشخیص مصلحت نظام، معضلات نظام
مجله دانش حقوق عمومی
شناسه DOI
پژوهشگران مرتضی نجابت خواه (نفر اول) ، جواد تقی زاده (نفر دوم) ، نفیسه ظریفی (نفر سوم)

چکیده

اصطلاح «حل معضلات نظام» در بند 8 اصل 110 قانون اساسی به‏عنوان یکی از وظایف و اختیارات رهبری به ‏کار رفته است. ابهاماتی در خصوص این بند وجود دارد، مانند مرجع و ملاک اعلام و تشخیص معضل و همچنین مرجع نهایی ارائه‏ ی راه‏حل برای معضل که در این مقاله، با روشی توصیفی- تحلیلی تلاش شده تا به این پرسش‏ها پاسخ داده شود. در این زمینه با دقت در مشروح مذاکرات شورای بازنگری قانون اساسی آشکار می‏شود که هر معضلی که از طرق عادی نتوان آن را حل کرد، توسط رهبری از طریق مجمع تشخیص مصلحت نظام حل می‏شود. همچنین مطابق با آیین‏نامه‏ی داخلی مجمع و رویه ‏ی عملی آن، رهبری پس از اعلام موضوعی توسط مقامات اجرایی و سیاسی کشور، چنانچه موضوعی را معضل تشخیص دهد، به مجمع ارجاع می‏دهد؛ ازاین‏رو مجمع نمی‏تواند مستقیماً در امری به‏ عنوان حل معضل ورود داشته باشد، مگر اینکه رهبر به آن ارجاع داده باشد. آیین‏ نامه‏ ی داخلی مجمع، مجمع را در حل معضلات به‏ عنوان هیأت عالی مستشاری برای رهبر قلمداد می‏کند. همچنین از رویه‏ ی عملی به‏نظر می‏رسد که رهبری با توجه به طریقی که مجمع فراروی ایشان قرار می‏دهد، عمل می‏کند؛ هرچند ممکن است در مواردی طریق ارائه‏ شده را مقید و مشروط سازد.