07 مرداد 1400
جواد تقي زاده

جواد تقی زاده

مرتبه علمی: دانشیار
نشانی:
تحصیلات: دکترای تخصصی / حقوق عمومی
تلفن: 01135302175
دانشکده: دانشکده حقوق و علوم سیاسی

مشخصات پژوهش

عنوان مفهوم ضرورت در اصل هشتاد و پنجم (85) قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران
نوع پژوهش مقاله چاپ شده
کلیدواژه‌ها
ضرورت، قانون اساسی
مجله دانش حقوق عمومی
شناسه DOI
پژوهشگران جواد تقی زاده (نفر اول) ، مرتضی نجابت خواه (نفر دوم) ، سجاد فولادوند (نفر سوم)

چکیده

قانونگذاری و روش های وضع قانون، از مهم ترین مسائل نظام های حقوقی اند. مطابق اصل 85 قانون اساسی، مجلس شورای اسلامی می تواند در موارد ضروری صلاحیت وضع قوانین آزمایشی را به کمیسیون های خویش تفویض کند، ازاین رو وجود ضرورت از جمله شرایط امکان قانونگذاری تفویضی است. به این ترتیب، پرسش این است که رویکرد مجلس شورای اسلامی و شورای نگهبان در خصوص مفهوم ضرورت و لوازم آن از جمله نهاد تشخیص دهنده ی ضرورت چیست؟ پژوهش حاضر تلاش دارد به روش توصیفی – تحلیلی با تأکید بر قواعد مرتبط با مسئله ی «ضرورت» موضوع اصل 58 قانون اساسی، به پرسش مذکور پاسخ دهد. از نظر مجلس مفهوم ضرورت موضوع اصل 85 قانون اساسی محدود به ضرورت تفویض تصویب قانون است و ضرورت وقتی حاصل می شود که این نهاد به هر دلیل تفویض تصویب قانون برای پیشبرد بهتر امور را مفید بداند. بنابراین آیین نامه ی داخلی مجلس شورای اسلامی این نهاد را مرجعی می داند که باید دلایل و ضرورت تفویض اختیار قانونگذاری را تشخیص دهد. اما شورای نگهبان در چند سال اخیر با نظرهایی که صادر کرده است، تأیید احراز ضرورت به وسیله ی مجلس شورای اسلامی را توسط شورا لازم می داند. شورای نگهبان ضرورت را با توجه به نظم حقوقی کشور و در واقع در قالب ضرورت وضع قانون بررسی می کند.