1403/03/11
مسعود روحانی

مسعود روحانی

مرتبه علمی: استاد
ارکید:
تحصیلات: دکترای تخصصی
اسکاپوس:
دانشکده: دانشکدۀ ادبیّات و زبان‌های خارجی
نشانی:
تلفن: 01135303120

مشخصات پژوهش

عنوان
عنوان مقاله: نقد و بررسی نظریه ی وجود خیالی ابن عربی در غزلیات و رباعیات بیدل دهلوی
نوع پژوهش
مقاله چاپ شده
کلیدواژه‌ها
وجودخیالی ، بیدل ، ابن عربی ، وحدت وجود ، عرفان
سال 1394
مجله پژوهشنامه نقد ادبي و بلاغت
شناسه DOI
پژوهشگران مسعود روحانی ، علی اکبر شوبکلایی

چکیده

عرفان اسلامی در سیر تطور و تحول خود به مکتب وحدت وجود رسید که به دست محیی الدین ابن عربی ایجاد شده است. هرچند اندیشه های وحدت انگارانه در میان عارفان پیشین سابقه داشته است، تدوینگر و انسجام دهنده آن ابن عربی است. به موازات گسترش اسلام و زبان و ادبیات فارسی در هندوستان، عرفان اسلامی و در پی آن عرفان وحدت وجودی در آن سرزمین گسترش یافت و بر فضای شعر فارسی هند سایه افکند. یکی از شاعران فارسی زبان هند که به این تفکر توجه عمیق و فراوان داشته، عبدالقادر بیدل دهلوی است. بیدل در غزلیات و رباعیات، به نحو بارز و گسترده ای از موضوعات و مولفه های عرفان وحدت وجودی سخن گفته و موضوعاتی چون خدا، انسان، جهان و رابطه آن ها را بر اساس مبانی این مکتب تحلیل و تفسیر کرده است. یکی از موضوعاتی که بیدل در شعر خود بدان پرداخته است، وجود خیالی است. این مقاله چگونگی تجلی این موضوع را در شعر بیدل تحلیل و بررسی می کند و نشان می دهد که چگونه بیدل با زبان شاعرانه و تمثیلات گوناگون، این موضوع را تبیین کرده است.