17 بهمن 1401
غلامرضا پيروز

غلامرضا پیروز

مرتبه علمی: استاد
نشانی: دانشگاه مازندران-دانشکده علوم انسانی و اجتماعی
تحصیلات: دکترای تخصصی / زبان و ادبیات فارسی
تلفن: 011-3530-2661(011-3528-0967)
دانشکده: دانشکده ادبیات و زبان های خارجی

مشخصات پژوهش

عنوان تحليل چندصدايي در قرآن كريم براساس نظريه منطق مكالمه ميخاييل باختين
نوع پژوهش مقاله چاپ شده
کلیدواژه‌ها
قرآن کریم؛ باختین؛ منطق مکالمه؛ چندصدایی؛ تک صدایی
مجله فصلنامه متون اسلامی مطالعات ادبی
شناسه DOI
پژوهشگران غلامرضا پیروز (نفر اول)

چکیده

میخاییل باختین یکی از بزرگترین نظریه پردازان قرن بیستم، مفاهیم کلیدی گفت وگو و چندآوایی را در عرصۀ رویکردهای زبانی و ادبی ارائه کرده است. نظریه های باختین بر مفهوم دیالوگ استوار است که از نظر وی از سه عنصر تشکیل می شود: سخنگو، شنونده- مخاطب و رابطۀ میانِ سخنگو و شنونده. او مفهوم دیالوگ را در تقابل با مفهوم مونولوگ ( تک صدایی) قرار می دهد که توسط یک نهاد، یک فرد و یک قدرت به کار گرفته می شود. باختین با زبانِ تک آوا به نفعِ زبانِ چندآوا مخالفت می کند. متنی که تک آوا باشد در خدمتِ نظام سلطه و هژمونیِ گروه های استبدادی قرار می گیرد و تنها متون چندصدایی و تعدد صداها، منویاتِ جوامعِ فرودست و زیرِسلطه را انعکاس می دهد. در این مقاله برخلاف دیدگاه نظریه پردازانی که قرآن کریم را متعلقّ به جوامعِ اساطیری و کلاسیک می دانند که نظا م تک آوا را تقویت می کند، درنظر است براین تلقّی تکیه گردد که با توجّه به ظرفیتها و قابلیتهای ماهوی قرآن کریم این اثر را باید یک کتابِ چندآوا درنظر گرفت که در جای جایِ این اثرِ متعالی، تئوری منطقِ مکالمۀ باختین قابل رصد و مشاهده است.