20 بهمن 1401
زهرا كريمي موغاري

زهرا کریمی موغاری

مرتبه علمی: دانشیار
نشانی: بابلسر دریا کنار خیابان نهم شماره 625
تحصیلات: دکترای تخصصی / علوم اقتصادی
تلفن: 01135302555
دانشکده: دانشکده علوم اقتصادی و اداری

مشخصات پژوهش

عنوان بررسي عملكرد اقتصادي ايران در عصر صفوي و مقايسه آن با اروپاي قرن 17 با رويكرد نهادي
نوع پژوهش مقاله چاپ شده
کلیدواژه‌ها
اقتصاد عصر صفوی، تاریخ نهادهای اقتصادی، ساختار نهادی، نظم دسترسی محدود، نظم دسترسی آزاد.
مجله برنامه ریزی و بودجه
شناسه DOI
پژوهشگران زهرا کریمی موغاری (نفر اول) ، آزاده خرمی (نفر دوم)

چکیده

شکل گیری انقلاب صنعتی در قرن هفدهم در اروپا همزمان با حاکمیت سلسله صفوی در ایران است. ایران در برهه ای از آن زمان به رشد و شکوفایی اقتصادی، هم تراز با جوامع قدرتمند زمان خود دست می یابد. اما این توازن قدرت دوام نمی یابد، شرایط اقتصادی ایران رو به زوال می رود و با شروع تکوین سرمایه داری در اروپا عدم توازن میان ایران و غرب تشدید می گردد. در این پژوهش دلایل فراز و فرود عملکرد اقتصادی عصر صفوی و علل عدم تحول ساختاری در اقتصاد ایران تحت سطوح تحلیل نهادی بررسی می شود. برای این منظور از رهیافت نهادگرا با تاکید بر مباحث نورث پیرامون نظم دسترسی آزاد و محدود استفاده می شود. نتایج پژوهش بر این اساس است که در عصر صفوی فقدان قانون، قدرت مطلقه پادشاه خودکامه و ضعف نهادهای مدنی امکان دسترسی آزاد به بازارهای سیاسی و اقتصادی را نداده و مانع ازپیشرفت تکنولوژیک و فنی بوده است. همچنین عدم امنیت جان و مال صنعتگران و پیشه وران و هزینه های معاملاتی بالا مانع از رشد سرمایه گذاری و تولید خلاق کالاهای جدید شده است. در حالی که در اروپا به تدریج زمینه های مناسب برای حاکمیت قانون و دسترسی آزاد به بازارهای سیاسی و اقتصادی فراهم شده و به تبع شکل گیری نهادهای حامی بازار، انگیزه سرمایه گذاری و تولید صنعتی افزایش یافته است.